De keuzes die aan het begin van een bouwproject worden gemaakt, bepalen vaak het succes van het eindresultaat. Het moment waarop een bouwpartner betrokken wordt, speelt daarbij een grotere rol dan veel opdrachtgevers vermoeden. Twee termen die daarbij vaak opduiken zijn Design & Build en Engineering & Build.
De keuzes die aan het begin van een bouwproject worden gemaakt, bepalen vaak het succes van het eindresultaat. Het moment waarop een bouwpartner betrokken wordt, speelt daarbij een grotere rol dan veel opdrachtgevers vermoeden. Twee termen die daarbij vaak opduiken zijn Design & Build en Engineering & Build.
Hoewel beide modellen vertrekken vanuit een geïntegreerde aanpak waarbij ontwerp en uitvoering op elkaar afgestemd worden, is er één fundamenteel verschil: het moment waarop de bouwpartner betrokken wordt. En net dat verschil bepaalt hoeveel ruimte er nog is om een project te optimaliseren.
Bij een Design & Build-traject staat er nog geen definitief ontwerp op tafel wanneer de bouwpartner wordt geselecteerd.
Het project start vanuit een duidelijk programma van eisen, waarin de behoefte en de ambitie duidelijk wordt beschreven. Dit programma van eisen maakt duidelijk welke prestaties verwacht worden, zonder daarbij vooraf in te vullen welken oplossingen verwacht worden.
Vervolgens wordt een bouwteam samengesteld waarin verschillende expertises samenkomen: stabiliteit, technieken, EPB, akoestiek en architectuur. Samen werken zij een ontwerp uit dat voldoet aan de verwachtingen van de opdrachtgever.
Het grote voordeel? Er ligt nog veel vrijheid in de manier waarop het bouwteam tot de gewenste prestaties kunnen komen.
Die vrijheid maakt het mogelijk om vanaf het eerste ontwerp rekening te houden met:
Omdat alle disciplines vanaf het begin rond dezelfde tafel zitten, kunnen kansen en optimalisaties vroeg worden geïdentificeerd.
Bij Engineering & Build ligt er al een ontwerp wanneer de bouwpartner in het traject stapt.
Dat ontwerp wordt vervolgens technisch verder uitgewerkt en geoptimaliseerd. Denk daarbij aan stabiliteitsstudies, technieken, uitvoeringsmethodes en materiaalkeuzes.
De contouren van het project zijn dan meestal al bepaald.
Dat betekent niet dat optimalisaties onmogelijk zijn. Integendeel.
Maar de speelruimte is kleiner dan bij Design & Build.
Hoe vroeger een bouwpartner betrokken wordt, hoe groter de impact op het eindresultaat.
Dat komt omdat ontwerpkeuzes een enorme invloed hebben op:
Wanneer een ontwerp al volledig vastligt, worden veel van die keuzes moeilijker aan te passen.
Daarom biedt Design & Build doorgaans meer mogelijkheden om een project integraal te optimaliseren
Ook binnen een Engineering & Build-traject maakt de timing een groot verschil. Wanneer een bouwpartner al vóór de aanvraag van de omgevingsvergunning betrokken wordt, blijft er meer ruimte om ontwerpkeuzes kritisch te bekijken en bij te sturen.
Wanneer de vergunning al werd verleend, liggen bepaalde elementen vaak vast.
Denk bijvoorbeeld aan:
Hoe specifieker die zaken in de vergunning zijn opgenomen, hoe kleiner de ruimte wordt om later nog optimalisaties door te voeren.
Daarom is het vaak verstandig om in deze fase enkel datgene vast te leggen wat noodzakelijk is.
Zelfs wanneer een ontwerp en vergunning al vergevorderd zijn, beschikt een Engineering & Build-team nog over belangrijke optimalisatiehefbomen.
Vooral binnen het gebouw blijft vaak nog veel speelruimte bestaan.
Zo wordt regelmatig gekeken naar:
Kan de draagstructuur efficiënter worden uitgewerkt?
Zijn er alternatieve oplossingen mogelijk die dezelfde prestaties leveren?
Technische installaties vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van het bouwbudget.
Optimalisaties in HVAC, ventilatie, elektrische installaties en energieconcepten kunnen dan ook een grote impact hebben op zowel investering als exploitatiekosten.
Soms zit de grootste winst niet in het ontwerp zelf, maar in een slimmere aanpak van de uitvoering.
Door een project anders te organiseren, kunnen doorlooptijden verkort en kosten beperkt worden.
Er bestaat geen universeel antwoord.
Design & Build is vaak interessant voor opdrachtgevers die openstaan voor alternatieven en maximaal gebruik willen maken van de expertise van hun bouwpartner. Engineering & Build kan dan weer een logische keuze zijn wanneer er al een ontwerp bestaat of wanneer een opdrachtgever eerst samen met een architect het programma van eisen verder wil verfijnen.
Beide modellen hebben hun plaats. De belangrijkste vraag is niet welke formule beter is, maar op welk moment expertise het meeste verschil kan maken.
Of een project nu volgens Design & Build of Engineering & Build wordt gerealiseerd, het doel blijft hetzelfde: tot de best mogelijke oplossing komen voor de opdrachtgever.
Het verschil zit vooral in de mate van vrijheid die er nog is om keuzes te maken en bij te sturen. Hoe vroeger expertise wordt samengebracht, hoe groter de kans om een project te optimaliseren op vlak van budget, duurzaamheid, kwaliteit en gebruiksgemak.
En precies daarin schuilt de kracht van geïntegreerd bouwen.
Bron: podcastgesprek met Maxim Notte, Projectmanager Ontwerp.
