Ibens Logo

Wat is marktconsultatie voor overheidsopdrachten?

Het komt erop aan op zoek te gaan naar de nodige informatie over de markt of het marktsegment, bestaande producten of diensten in kaart te brengen, mogelijke ondernemers/inschrijvers op te sporen en te oordelen of ze in staat zijn om te beantwoorden aan de behoefte(n) van de aanbestedende overheid. De consequentie van een dergelijke marktconsultatiefase is dat de aanbestedende overheid haar behoeften op voorhand dient te bepalen (“behoefte-uitdrukking”).

Design & Build

Wat zegt de wet?

ARTIKEL 51 VAN DE WET VAN 17 JUNI 2016


De aanbestedende overheid mag vóór het aanvatten van een plaatsingsprocedure marktconsultaties houden met het oog op de voorbereiding van de plaatsing van de opdracht, alsook om de ondernemers op de hoogte te brengen van haar plannen en eisen.

Met dit doel mag de aanbestedende overheid bijvoorbeeld het advies van onafhankelijke deskundigen private of publieke instellingen of van marktdeelnemers inwinnen of ontvangen.

De voorafgaande marktconsultaties mogen gebruikt worden bij de planning en het verloop van de plaatsingsprocedure, mits dit niet leidt tot een vervalsing van de mededinging en geen aanleiding geeft tot schending van de beginselen van non-discriminatie en transparantie.

Waarom de markt consulteren?

  • Om de mededinging te vergroten. Door marktonderzoek kan de markt voor een groter aantal ondernemers worden opengesteld. Dit werkt bevorderlijk voor een gezonde en gunstige concurrentie.
  • Om de behoefte af te toetsen aan de marktrealiteit. Marktonderzoek helpt om de behoeften die de aanbestedende overheid heeft geformuleerd af te stemmen op de capaciteiten en het aanbod dat beschikbaar is op de markt.
  • Om de markt te begrijpen - Marktonderzoek helpt om de markt beter te leren kennen, wat van essentieel belang is om een nauwkeurig en aangepast bestek op te stellen. Dit omvat het in aanmerking nemen van de offerte van de aannemers, de geldende wetgeving, de praktijken om de prijzen vast te stellen, de risico’s enz.

Algemene beginselen

Hou altijd rekening met de algemene beginselen voor overheidsopdrachten wanneer ondernemers gecontacteerd worden: gelijke behandeling, non-discriminatie, transparantie en proportionaliteit

  • Bereid de vergadering voor door het doel van de vergadering duidelijk te definiëren. Bepaal welke informatie uit de vergadering dient verkregen te worden
    • Wat is het doel van het marktonderzoek? (Bijvoorbeeld potentiële leveranciers identificeren, de tendensen op het vlak van de prijs begrijpen, de capaciteit van de markt evalueren, alternatieve producten/diensten vinden, de kosten verminderen, overheidsopdrachten gebruiken als hulpmiddel ter ondersteuning van de strategische doelstellingen)
    • In elke verbintenis met de leveranciers moet men voorzichtig te werk gaan, want zij hebben mogelijk een voorkeur voor het promoten van hun eigen producten en diensten.   Het is van belang dat er een hele groep leveranciers wordt bevraagd. Zo krijgt men namelijk een breder beeld van de markt en is er minder risico op partijdigheid of favoritisme.  
    • Het is van belang dat de verbintenis met de ondernemers bepaalde leveranciers niet bevoordeelt of niet resulteert in specificaties en offerteaanvraagdocumenten die in hun voordeel zijn opgesteld (partijdigheid, discriminatie of gebrek aan transparantie bij een toekomstige offerteaanvraag).  
  • Bepalen welke informatie men na de bijeenkomst moet verkrijgen
    • Inzicht in de markt (in de groep leveranciers op de markt en de goederen/diensten die ze kunnen leveren) help de aanbestedende overheid om specificaties uit te werken die zowel met haar behoeften als met het aanbod op de markt in overeenstemming zijn.  
  • Behandel alle potentiële ondernemers gelijk en geef iedereen exact evenveel informatie
  • Bewaar een spoor van de contacten in het administratief dossier (mails, vergaderverslag, ...)
  • Ontmoet de ondernemers altijd met twee (aankoper + auteur technische specificaties) en geef duidelijk aan dat dit nog maar de marktconsultatiefase is
  • Verstrek zelf enkel informatie die wettelijk toegelaten is:

Dit artikel is afgeleid en afkomstig uit de teksten van BOSA - de Federale overheidsdienst Beleid en Ondersteuning. De volledige tekst vindt u hieronder terug

BOSA